banner120
Öne Çıkanlar ata aöf resmi gazete branş sıralama 28 ekim 2016 meb

Ek gösterge ve makam tazminatında özellikli durumlar

Makam tazminatı ve ek gösterge ödemelerinin bilinmeyen ince ayrıntıları nedeniyle bazen mağduriyetler oluşuyor. Peki bu ince ayrıntılar neler? İşte detaylar...

Ek gösterge ve makam tazminatında özellikli durumlar

Makam tazminatı ve ek gösterge ödemelerinin bilinmeyen ince ayrıntıları nedeniyle bazen mağduriyetler oluşuyor. En yüksek makam tazminatı ve ek göstergeyi kimler almaktadır? Emeklilikte makam tazminatını hak etmek için ne kadar süre çalışmak gerekir? 6 ay makam tazminatlı görevlerde çalışmanın bir anlamı var mı? Bir ay bile çalışanların makam tazminatı aldıkları doğru mudur? Ek göstergeden yararlanmak için 6 ay şart mıdır? İstisnaları var mıdır? İstisnalar için de 6 ay çalışma şartı aranması uygulaması doğru mudur? Peki bu ince ayrıntılar neler?

Makam tazminatı ve ek gösterge ödemelerinin detaylarını Yeni Şafak gazetesinin yazarlarından Ahmet Ünlü kaleme aldı. İşte o yazı...

En yüksek makam tazminatı ve ek göstergeyi kimler almaktadır?

En yüksek devlet memuru olarak bilinen Başbakanlık Müsteşarı'ndan ek göstergesi daha yüksek kamu görevlileri bulunmaktadır. Genel Kurmay Başkanı hem ek gösterge hem de makam ve temsil tazminatı olarak 1 numaradır. Genel Kurmay Başkanı'nın ek göstergesi 9000, makam tazminatı göstergesi 30.000, temsil tazminatı ise 30.000'dir.

Emeklilikte makam tazminatını hak etmek için ne kadar süre çalışmak gerekir?

5434 sayılı Kanun'un ek 68'inci maddesine göre; makam tazminatı ile yüksek hakimlik tazminatı ödenmesini gerektiren görevlerde toplam 2 yıl bulunduktan sonra emekliye ayrılanlara makam veya yüksek hakimlik ve temsil veya görev tazminatları bulundukları en üst görevleri esas alınarak ödenmektedir.

Örnekle konuyu açıklamak gerekirse; A şahsı 1 yıl 9 ay daire başkanı ve 4 ay genel müdür olarak görev yaptıktan sonra emekliye ayrılmışsa bu kişi toplamda 2 yıllık süreyi doldurduğu için en yüksek makam tazminatı olan genel müdürün makam tazminatı olan 7000 göstergenin karşılığını emeklilikte alınacaktır.

6 ay makam tazminatlı görevlerde çalışmanın bir anlamı var mı?

En çok sorulan sorulardan birisi de makam tazminatlı görevlerde 6 ay çalışmanın bir karşılığının olup olmadığıdır.

Konuyu örneklerle açıklamak gerekirse; 6 ay daire başkanı olarak görev yapan bir kişi 1'inci dereceli uzman kadrosuna atanırsa daire başkanının makam tazminatını 657 sayılı Kanun'un ekinde yer alan IV sayılı Makam Tazminatı Cetveli'nde yer alan; 5, 6 ve 7'nci sıralar ile 8'inci sıranın (a), (b) ve (c) bentlerinde yazılı kadro ve görevlerde fiilen altı ay çalıştıktan sonra bu kanunun 43'üncü maddesinin 'B' bendinin üçüncü paragrafında belirtilen kadro ve görevlere atananlar 2000 göstergenin karşılığı makam tazminatını almaya devam edecektir. Toplamda da iki yıllık süre fiilen bu görevlerde çalışma olmuşsa emeklilikte 2000 göstergenin karşılığı tutar alınacaktır.

Bir ay bile çalışanların makam tazminatı aldıkları doğru mudur?

Makam tazminatına emeklilikte hak kazanabilmek için toplam iki yıllık çalışma gerekmekle birlikte 5434 sayılı Kanun'un geçici 208'inci maddesiyle getirilen bir istisna ile bir ay dahi çalışması olana makam tazminatı ödemesi yapılmıştır. Buna göre; Bu kanunun yürürlük tarihinden önce görevleri sona ermiş olanlar için kanunun ek 68'inci maddesinde söz konusu edilen makam tazminatı, yüksek hakimlik tazminatı ile temsil tazminatı ödenmesinde iki yıllık görev süresini doldurma şartı aranmaz. Ancak bu hüküm 92'nci madde kapsamına girenler hakkında uygulanmaz.

Bu kanunun 2/2/2000 tarihinde yürürlüğe girdiği düşünüldüğünde bu tarihten önce makam tazminatlı görevlerde bulunanlardan görevleri sonra ermiş olanların görev süresine bakılmaksızın makam tazminatı ödemesi yapılacaktır.

Ek göstergeden yararlanmak için 6 ay şart mıdır? İstisnaları var mıdır?

Yüksek ek göstergeli bir göreve atananın söz konusu ek göstergeyi hak etmesi için normal şartlar altında en az 6 ay çalışması gerekmektedir. 5434 sayılı Kanunun ek 73, ek 67 ve ek 48'inci maddeleri birlikte değerlendirildiğinde; yüksek ek göstergeyi emeklilikte kazanmak için en az 6 ay bu görevi yapmak gerekmektedir.

Ancak, maddenin 2'nci fıkrası bazı istisnalar getirmiştir. Ancak bu istisnalar 5434'ün ek 48'inci maddesinin (a) fıkrasının son cümlesi olan “Ek göstergesi daha düşük kadrolara atananların emeklilik keseneklerine önceki ek göstergeleri esas alınır” ibaresinin, 2005 yılında 5335 sayılı Kanun'un 29'uncu maddesiyle yürürlükten kaldırılması sonrasında uygulanmamaktadır. Yani memur müşterek kararnameli bir göreve atanmış olsa da, en az 6 ay görev yapmamışsa yüksek ek göstergeyi emeklilikte hak edememektedir. Sadece yüksek ek göstergeli görevde iken yaş haddi nedeniyle emekliliğe ayrılanlarda en az 6 ay görev yapmış olma şartı aranmamaktadır. Yine mükteseben yapılan atamalarda da 6 ay şartı aranmamaktadır.

İstisnalar için de 6 ay çalışma şartı aranması uygulaması doğru mudur?

Uygulama yukarıda belirtmiş olduğumuz şekilde Emekli Sandığı Tahsisler Daire Başkanlığı'nın T-774 No'lu İç Genelgesi'ne göre yapılmakta olup, bize göre yanlış unsurlar içermektedir. Çünkü, 5434 sayılı Kanun'un ek 73'üncü maddesinde yer alan hususlar istisna niteliğinde olup, bunlar için 6 aylık süre aranmamalıdır. Şayet 6 aylık süre aranmak isteniyorsa bu maddede kanuni düzenleme yapılması şarttır.

Bu konuya bir örnek vermek gerekirse, daha önce Bakanlık Müfettişi olan bir personel, 5 ay Genel Müdür olarak görev yaptıktan sonra Bakanlık Müşaviri olarak atanırsa bu personelin emekli kesintisi 6400 ek gösterge (Genel Müdürün Ek Göstergesi) üzerinden kesilecektir. Genelgeye göre ise 6400 ek gösterge üzerinden kesinti yapılsa dahi emeklilikte yararlanılamayacaktır.

Yukarıdaki açıklamalarda da görüleceği üzere, 657 sayılı Kanun'un 43/B maddesinde belirtilen kadrolara atanma halinde ise, zaten daha önce bulunulan ek gösterge ödeneceğinden 1 ay çalışılmış olsa dahi emeklilik açısından sorun bulunmamaktadır. Örnek vermek gerekirse kararnamesiz bir genel müdürlüğe atanan bir kişinin altı ay geçmeden 1 inci dereceli Uzman kadrosuna atanması halinde yüksek ek göstergeyi aynen almaya devam etmesi gerekecektir. Ek 73'üncü maddede yer alan hükümler ek 67'nci maddede yer alan hükümlerle zımnen mülga olmayıp, istisna niteliğinde olduğundan uygulanması zorunlu hükümlerdir.

Uygulamanın çelişkisini gösteren diğer bir örnekte yaş haddi nedeniyle emekliye ayrılanlar için 6 ay çalışma şartı aranmamaktadır. Yine 6 aylık süreyi doldurmadan ölenler de aynı durumdadır. Sonuç olarak ek 73'üncü maddenin kimi hükümleri uygulanıyor kimi hükümleri ise uygulanmıyor. Dolayısıyla mezkur genelgenin yeniden gözden geçirilmesi gerekiyor.

Bu anlattıklarımız 5434 sayılı Kanun'a tabi olanlar için geçerlidir. 5510 sayılı Kanun'a tabi olanların emekli maaş hesabında prime esas kazançlar esas alındığı için yüksek ek göstergeli görevlerde 6 aylık çalışma şartından bahsedilemez.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.